ท่ามกลางความเคลื่อนไหวของแม่น้ำเจ้าพระยา River City Bangkok ยังคงทำหน้าที่เป็นพื้นที่ศิลปะร่วมสมัยที่เชื่อมโยงผู้คนเข้ากับประสบการณ์ใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง และครั้งนี้ พื้นที่ RCB Galleria 5 ได้ถูกเปลี่ยนให้กลายเป็น ‘สวน’ ที่ไม่ได้มีเพียงต้นไม้หรือภูมิทัศน์ หากแต่เป็นพื้นที่ของความรู้สึก ความทรงจำ และบทสนทนาอันเงียบงัน ผ่านนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกของ Warisa หรือ ชิณวัทน์ สงวนจุก ในนิทรรศการ Soul of Garden
นิทรรศการนี้ไม่ได้พาผู้ชมเข้าไปดูสวน แต่ชวนให้ฟังสวนในอีกมิติหนึ่ง มิติที่ดินสามารถหายใจ รากไม้สามารถหยั่งลึกถึงความทรงจำ และความเงียบกลับเต็มไปด้วยเสียงที่มองไม่เห็น เสียงของความเปราะบาง เสียงของความหวัง และเสียงของสิ่งที่เราอาจหลงลืมไปแล้วในชีวิตประจำวัน ทุกฝีแปรงของ Warisa จึงไม่ใช่เพียงการบันทึกภาพธรรมชาติ หากแต่เป็นการเปิดบทสนทนาระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมที่โอบล้อมเราอยู่เสมอ
สิ่งที่น่าสนใจคือการออกแบบประสบการณ์ของนิทรรศการ ที่เปรียบเหมือนการเดินทางเข้าไปในโลกภายในของตัวเอง เริ่มต้นจากพื้นที่ Perfection ที่เต็มไปด้วยความคาดหวัง ก่อนค่อยๆ ไหลผ่านพื้นที่ Searching และพื้นที่ Confusion สู่ช่วงเวลาแห่งการทบทวนในพื้นที่ Reflection และลงเอยด้วยห้อง Release การวางลงและปล่อยให้บางสิ่งคงอยู่ในสวนแห่งนี้ แทนที่จะพากลับออกไป เส้นทางทั้งหมดนี้ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อให้เข้าใจอย่างเป็นเหตุเป็นผล หากแต่เพื่อให้รู้สึกและตีความในแบบของตัวเอง
ระหว่างที่เราเดินผ่านแต่ละโซน เราได้มีโอกาสนั่งพูดคุยกับชิณวัทน์ ถึงโลกที่เขาสร้างขึ้น โลกที่ดูเงียบงัน แต่กลับเต็มไปด้วยรายละเอียดของความรู้สึก
“เริ่มจากความชอบในรูปทรงของต้นไม้ครับ ทั้งฟอร์ม ใบ และลีลา เราเก็บรายละเอียดพวกนี้มาสร้างเป็นผลงาน” เขาเล่าถึงจุดเริ่มต้นอย่างเรียบง่าย
ความน่าสนใจของผลงานจึงไม่ได้อยู่ที่การจำลองธรรมชาติให้เหมือนจริง แต่เป็นการจดจำแล้วนำมาประกอบสร้างใหม่ จนกลายเป็นสวนที่ไม่เคยมีอยู่จริง แต่กลับรู้สึกคุ้นเคยอย่างประหลาด
ใน Soul of Garden ชิณวัทน์ยังสร้างตัวละครเด็กผู้หญิงขึ้นมาเป็นตัวแทนของสวน คาแร็กเตอร์ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากรูปทรงของต้นไม้ตัดแต่งในแต่ละพื้นที่ “ผมสร้างตัวละครเด็กผู้หญิงขึ้นมาครับ เป็นเหมือนตัวแทนของสวน” เขาอธิบายสั้นๆ แต่เพียงพอจะทำให้เราเข้าใจว่า สวนในนิทรรศการนี้ไม่ได้เป็นเพียงฉากหลัง หากคือสิ่งมีชีวิตที่มีบุคลิก มีอารมณ์ และมีวิธีสื่อสารของตัวเอง
“เพราะมันรวมชีวิตของพืชไว้ด้วยกันครับ… ผมเลยมองว่ามันมีชีวิต และมีปฏิสัมพันธ์กับคน”
คำตอบนี้อาจฟังดูเรียบง่าย แต่เมื่อมองผ่านภาพวาดของเขา เรากลับสัมผัสได้ถึงการเคลื่อนไหวบางอย่างที่ไม่ได้เกิดขึ้นต่อหน้า แต่เกิดขึ้นภายในความรู้สึกของผู้ชม
นิยามของสวนสำหรับชิณวัทน์จึงไม่เคยตายตัว “มันขึ้นอยู่กับแต่ละคนเลยครับ… สำหรับผม สวนเป็นเหมือน safe zone” พื้นที่ปลอดภัยที่เปิดให้แต่ละคนเข้ามาพักใจในแบบของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นความสงบ ความโดดเดี่ยว หรือแม้แต่การค้นหาความหมายบางอย่างที่ยังไม่ชัดเจน
อิทธิพลจากการเล่าเรื่องแบบภาพยนตร์ยังแทรกอยู่ในทุกองค์ประกอบของนิทรรศการ “มันช่วยจัดลำดับความคิดครับ เหมือนเราเลือกเล่าแค่ซีนหนึ่งในพื้นที่นั้น” แต่ละภาพจึงเหมือนเฟรมที่ถูกหยุดเวลาไว้ ไม่เล่าทั้งหมด แต่ทิ้งพื้นที่ให้ผู้ชมเติมเรื่องราวต่อเอง
เมื่อถามถึงความรู้สึกที่อยากให้ผู้ชมได้รับ เขาตอบเพียงว่า “อยากให้ลองเดินดูแล้วตีความเองครับ” ซึ่งสะท้อนแนวคิดหลักของนิทรรศการนี้ได้อย่างชัดเจน การไม่ชี้นำ แต่เปิดพื้นที่
บางช่วงของบทสนทนากลับเผยให้เห็นมิติที่เป็นส่วนตัวมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเขาเล่าถึงช่วงเวลาที่สวนเคยเยียวยาเขา “ตอนอยู่โรงพยาบาลครับ สวนเล็กๆ ตรงนั้นทำให้รู้สึกผ่อนคลายขึ้น” ภาพของสวนในความทรงจำเล็กๆ นี้ กลับกลายเป็นรากฐานสำคัญของความรู้สึกทั้งหมดที่ถูกถ่ายทอดลงบนผืนผ้าใบ
ในฐานะนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรก Soul of Garden จึงเป็นมากกว่าการแสดงผลงาน หากคือหมุดหมายสำคัญของศิลปินรุ่นใหม่คนหนึ่ง “เป็นโอกาสที่สำคัญมากครับ และทำให้ได้เรียนรู้อีกเยอะ” เขากล่าว พร้อมยอมรับว่าความท้าทายอยู่ที่ “เรื่องเวลาและวินัย” เบื้องหลังภาพที่ดูนุ่มนวลนั้น แท้จริงแล้วเต็มไปด้วยกระบวนการที่ต้องอาศัยความแม่นยำไม่ต่างจากงานสร้างสรรค์ในโลกแฟชั่น
ก่อนจบบทสนทนา เราถามเขาว่า หากสวนพูดได้ มันจะบอกอะไรกับเรา เขานิ่งไปเล็กน้อย ก่อนตอบว่า “ผมว่ามันคงมองกลับมาที่เราครับ แล้วส่งความรู้สึกบางอย่างมา”
และบางที นั่นอาจเป็นหัวใจของนิทรรศการนี้ ไม่ใช่สิ่งที่สวนจะบอกเรา แต่เป็นสิ่งที่เราจะได้ยิน เมื่อเราเลือกจะหยุดและฟัง
นิทรรศการ Soul of Garden เปิดให้เข้าชมฟรี ตั้งแต่วันที่ 18 มีนาคม – 26 เมษายน 2569 ณ RCB Galleria 5 ชั้น 3 River City Bangkok